Karadeniz’de Köpek Balığı İzleme Çalışması

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM) tarafından yürütülen çalışmayla mahmuzlu camgöz köpek balıklarının Karadeniz’deki hareketleri, derinlik kullanımı ve olası mevsimsel hareket örüntüleri, uydu ve akustik markalama çalışmasıyla izlenirken elde edilecek veriler türün korunması ve sürdürülebilir balıkçılık yönetimine katkı sağlayacak.

Deniz ekosistemlerinde besin zincirinin üst basamaklarında yer alan mahmuzlu camgöz köpek balığı dip ekosistemlerinin sağlıklı işleyişinde önemli rol oynarken, yavaş büyümesi ve geç üremesi nedeniyle insan kaynaklı baskılara karşı hassas kabul ediliyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) bünyesindeki GFCM koordinasyonunda, BlackSea4Fish Programı çerçevesinde Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi ve Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü (SUMAE) işbirliğiyle Karadeniz’deki mahmuzlu camgöz köpek balıklarının hareketlerini izlemeye yönelik markalama çalışması gerçekleştirildi. Çalışma, GFCM tarafından Karadeniz’de mahmuzlu camgöz köpek balığı üzerine yürütülen çok yıllı ve daha geniş kapsamlı araştırma programının bir parçası olarak yapıldı.

Ordu’nun Perşembe ilçesinde gerçekleştirilen ve Küresel Çevre Fonu’nun (GEF) Fish EBM-BS projesi kapsamında finansman sağladığı çalışmayla, mahmuzlu camgöz köpek balığının Karadeniz’deki hareketleri, derinlik kullanımı ve olası alan kullanımına ilişkin veriler elde edilecek. Böylece, türün korunması ve yönetimine yönelik bilimsel karar süreçlerine katkı sunulması amaçlanıyor.

Markalama çalışmasının tamamlandığı 23 Haziran’dan itibaren yaklaşık 8 aya kadar sürecek izleme süreci kapsamında uydu vericilerinden elde edilen veriler ve akustik kayıtlar analiz edilerek türün hareketleri, derinlik tercihleri ve olası mevsimsel hareket örüntüleri değerlendirilecek.

“Balığı bulmak çok zor çünkü her zaman karşılaştığımız bir tür değil”

Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aytaç Özgül, AA muhabirine, çalışmanın türün ekolojisine ilişkin bilgi eksikliğinin giderilmesi açısından önem taşıdığını söyledi.

Karadeniz’de bu tür için hem akustik hem de uydu vericilerinin birlikte kullanıldığı öncü çalışmalardan birini gerçekleştirdiklerini belirten Özgül, “Amacımız balıkları takip ederek bu tür için önemli olabilecek alanları ve habitat kullanımını belirlemek. Balıklar, bilimsel çalışma kapsamında kontrollü kısa süreli araştırma çekimleriyle canlı olarak temin edildi. Karın boşluğuna akustik vericileri yerleştirdik, uydu vericileri balığın sırt yüzgecinin arkasına uygun bir yöntemle yerleştirdikten sonra balıkları tekrar denize geri bıraktık. Özellikle Karadeniz’de bu balıkların çiftlik kafesleriyle etkileşim içinde olduğu tahmin ediliyor. Bu yüzden olası etkileşimleri değerlendirmek üzere markalama çalışmasından önce iki adet akustik alıcıyı balık çiftliği kafeslerinin bağlama sistemlerine yerleştirdik. Bu şekilde balıkların kafes etrafına gelip gelmediğini, geldilerse ne kadar sürede geldiğini belirlemek istiyoruz.” dedi.

Özgül, markalama yöntemini tercih etmelerinin nedeninin, av kayıtları ve gözlem verilerinin aksine mahmuzlu camgöz köpek balığının salımdan sonraki hareketleri, kullandığı derinlikler, alan kullanımı ve olası mevsimsel davranışları hakkında doğrudan bilgi sağlamak olduğunu aktardı.

Markalama sürecinde yaşadıkları zorluklardan bahseden Özgül, “Bu çalışmada en önemli zorluklardan biri, balığın yakalandığı derinlikteki su sıcaklığı ile yüzey suyu sıcaklığı arasındaki fark nedeniyle bireyleri markalama öncesi ve sonrasında uygun koşullarda canlı ve sağlıklı tutmaktı. Bu nedenle yakalama, taşıma, etiketleme ve salım süreçleri dikkatli şekilde yürütüldü.” şeklinde konuştu.

“Popülasyonda bir azalma olduğunda toparlanması uzun zaman alabilir”

Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM) Balıkçılık Kaynakları Uzmanı Yunus Emre Fakıoğlu, uydu markalarının belirlenen süre boyunca verileri kaydedeceğini ve daha sonra yüzeye çıkarak uydu üzerinden veri ileteceğini dile getirdi.

Akustik markalardan gelen bilgilerin ise denizdeki alıcılar kontrol edilerek indirileceğini anlatan Fakıoğlu, sonrasında verilerin birlikte analiz edileceğini belirtti.

Fakıoğlu, “Söz konusu çalışmalar, hedef dışı av olarak yakalanma, denize geri bırakılma sonrası balığın hayatta kalması, balıkçı bilgisinin değerlendirilmesi, güvenli taşıma, tutma ve salma uygulamalarının yanı sıra türün hareketlerini daha iyi anlamaya yönelik markalama faaliyetlerini kapsıyor.” ifadelerini kullandı.

Çalışmanın ana hedefinin mahmuzlu camgöz köpek balığının dağılım alanlarını, ticari balıkçılık faaliyetleriyle etkileşimini ve popülasyon üzerindeki baskıların azaltılmasına yönelik gelecekte geliştirilebilecek önlemlerin bilimsel temelini güçlendirmek olduğunu bildiren Fakıoğlu, şunları kaydetti:

“Mahmuzlu camgöz köpek balığı Karadeniz ekosisteminde önemli ekolojik role sahiptürlerden birisi. Yavaş büyür, geç olgunlaşır ve az sayıda yavru verir. Bu biyolojik özellikler onu balıkçılık baskısına karşı hassas hale getirir. Popülasyonda bir azalma olduğunda toparlanması uzun zaman alabilir. Bu nedenle türün korunması, yalnızca tek bir türün korunması için değil, Karadeniz ekosisteminin sağlığı açısından da önemlidir.”