Uzmanlar: Çin’in Küresel Yönetişim İnisiyatifi, Orta Asya’nın özerk kalkınma hedefi ile örtüşüyor

BİŞKEK, 29 Temmuz (Xinhua) -- Çin'in önerdiği Küresel Yönetişim İnisiyatifi'nin Orta Asya ülkelerinin bağımsız kalkınma ve kalıcı bölgesel istikrar arayışıyla örtüştüğü bildirildi.

Çin'in ve Orta Asya'nın Küresel Yönetişim İnisiyatifi'ni ilerletmeye yönelik ortak çabalarının ele alındığı diyalog toplantısı salı günü Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlendi. Toplantıya katılan uzmanlar, Çin'in modernleşme deneyiminden esinlenen inisiyatifin, küresel yönetişim sisteminin iyileştirilmesine yönelik beklentileri de karşıladığını ve bölge genelinde takdir edilip olumlu karşılık bulduğunu belirtti.

Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Parti Tarihi ve Edebiyatı Enstitüsü, Xinhua Haber Ajansı ve Shaanxi Normal Üniversitesi'nin ortaklaşa düzenlediği toplantıya Çin ve Orta Asya ülkelerinin hükümetlerinden, akademi çevrelerinden ve medya kuruluşlarından 50'den fazla konuk katıldı.

Katılımcılar, yıllar içinde Çin'in ve Orta Asya ülkelerinin tüm sektörlerde işbirliğini derinleştirdiğini, insanlara somut faydalar sağladığını ve karşılıklı saygı, eşitlik ve karşılıklı faydaya dayalı bölgesel işbirliğine örnek teşkil ettiğini kaydetti.

Katılımcılar, ortak geleceğe sahip bir Çin-Orta Asya topluluğunun daha da güçlendirilmesi, küresel yönetişim zorluklarının koordineli bölgesel eylemler yoluyla ele alınması ve tatbiki işbirliği yoluyla çok taraflı yönetişim kanallarının genişletilmesi temennisinde bulundu.

ÇKP Merkez Komitesi Parti Tarihi ve Edebiyatı Enstitüsü Dördüncü Araştırma Departmanı Müdür Yardımcısı Hu Changshuan, küresel yönetişim zorluklarının ele alınması gerekliliğini yansıtan inisiyatifin, barış yanlısı tüm uluslar ve halklarının daha iyi bir hayata kavuşma yönündeki ortak hayalleriyle aynı düzlemde bulunduğunu söyledi.

Çin-Orta Asya işbirliği mekanizmasının kurulduğuna dikkat çeken Hu, tüm taraflara, kültürel etkileşimleri ve medeniyetler arası diyaloğu daha da ilerletme, ekonomik ve ticari etkileşimleri ve işbirliğini artırma, çeşitli kriz ve zorluklara müdahalede koordinasyonu artırma ve Çin-Orta Asya Ruhu'nu yaşatma çağrısında bulundu.

Hu, tüm tarafların ortak geleceğe sahip daha yakın bir Çin-Orta Asya topluluğunun inşasına özgün katkılar sunması ve inisiyatifi ortaklaşa ilerletmesi gerektiğini de vurguladı.

Kırgızistan Bilim, Yükseköğretim ve İnovasyon Bakanlığı Başuzmanı Toolosbay Abylkasymov da son yıllarda Kırgızistan-Çin bilim ve eğitim işbirliğinin ortak programlar ve personel değişimindeki istikrarlı artış sayesinde olumlu sonuçlar verdiğini belirtti.

Bu tür inisiyatiflerin iki ülke arasındaki karşılıklı güveni güçlendirdiğini belirten Abylkasymov, diyalog toplantısının daha tatbiki projelerin, ortak araştırmaların ve daha derin akademik işbirliğinin teşvik edilmesi yönünde önemli bir adım olacağını dile getirdi.

Kazakistan Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nün Başuzmanı Adil Kaukenov ise onlarca yıllık kalkınma deneyiminden yararlanan Çin'in, gelişmekte olan ülkelere egemenlik ve bağımsızlığı savunan, yabancı modelleri körü körüne taklit etmekten kaçınan ve dış müdahaleden uzak, hızlandırılmış kalkınma sağlayan yeni bir modernleşme yolu sunduğunu ifade etti.

Kaukenov, daha adil ve eşitlikçi bir uluslararası düzen inşa etme hedefini somutlaştıran ve uluslararası toplumun kalkınmasına yönelik uzun vadeli bir vizyon sunan söz konusu inisiyatife büyük önem verdiklerini vurguladı.